Pratik bir karşılaştırma için endüstriyel ve ticari hava filtreleri altı kategoride gruplanabilir: panel, pliseli, torba, kutu (kaset), HEPA ve pulse ile temizlenebilir kartuş filtreler. Her biri farklı bir yapıyı ve farklı bir tipik verimlilik aralığını bir araya getirir; bu nedenle doğru seçim, hedeflenen parçacık boyutlarına ve sistemin kaldırabileceği hava debisine bağlıdır.
Hava filtreleri yapılarına, filtrasyon medyasına, uygulama alanına ve bağımsız olarak test edilmiş verimliliğe göre sınıflandırılabilir. Panel, pliseli, torba, kutu ve kartuş, filtrenin nasıl üretildiğini tanımlar; HEPA ise bir performans sınıfını tanımlar. Dolayısıyla kategoriler birbirini dışlamaz, birbiriyle kesişir.
ASHRAE Standardı 52.2, genel havalandırma filtrelerini 0,3–10 µm parçacık aralığında MERV 1'den MERV 16'ya kadar derecelendirir; ISO 16890 partikül madde verimliliğini (ePM1, ePM2.5 ve ePM10) esas alır; Avrupa'daki EN 1822 ve uluslararası ISO 29463 ise yüksek verimli filtreleri E, H ve U sınıflarına ayırır. MERV seviyeleri hakkında daha fazla bilgi için MERV ve HEPA filtre farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Altı kategori; derinlik, yüzey alanı ve tasarlandıkları verimlilik seviyeleri bakımından birbirinden ayrılır. Tablo, ASHRAE'nin uygulama kılavuzlarından ve ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) teknik özetinden yararlanır; bir filtrenin test edilmiş derecesi tüm tasarımına ve medyasına bağlı olduğundan aralıklar sabit değil, tipiktir.
| Filtre türü | Yapı | Tipik verimlilik aralığı | Tipik uygulamalar |
|---|---|---|---|
| Kaba düz panel | Düz, 1–2 inç (yaklaşık 25–50 mm) derinliğinde; kaba cam veya sentetik liflerden | Genellikle MERV 1–4; medyaya ve tasarıma göre değişir | Ön filtrasyon, ekipman koruma |
| Pliseli | Genişletilmiş yüzeyli medya, 25–125 mm derinlik | MERV 5–13 ve üzeri | Ticari binalar, endüstriyel çalışma alanları |
| Torba (poşet) | Esnek cam veya sentetik cepler, 300–900 mm derinlik | MERV 9–16 | Ticari binalar, hastane laboratuvarları |
| Kutu (kaset) | Rijit çerçeve, 150–300 mm derinlik | MERV 9–16 | Üst düzey ticari binalar, hastane bakım alanları |
| HEPA | Çok geniş yüzey alanına sahip derin pliseler | ≥%99,97 (0,3 µm'de, ABD); H13–H14 (EN 1822) | Sağlık, ilaç ve kritik proses havası |
| Pulse ile temizlenebilir kartuş | Kullanım sırasında ters hava darbeleriyle temizlenir | Medyaya bağlıdır | Toz toplama sistemleri, gaz türbini hava girişleri |
Bu filtre türleri kademeli olarak çalışır. ABD Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü (NIOSH), kaba ön filtrelerin üfleyicileri koruduğunu ancak mikron altı parçacıklarda etkili olmadığını belirtir; bu nedenle ince parçacık yükünü ardındaki filtreler taşır.
Filtre medyası, bir filtrenin ince parçacıkları ne kadar verimli yakaladığını ve hava akışına ne kadar direnç eklediğini belirler.
| Medya | Temel özellikler | Seçim kriterleri |
|---|---|---|
| Cam elyaf | Pliseli, torba ve HEPA filtrelerde kullanılan ince lifler | NIOSH, pliseli HEPA medyasını kırılgan olarak tanımlar |
| Selüloz | Polyester ile harmanlanabilen yaş serimli (kâğıt) medya | Kartuş altlığı olarak kullanılır; nanofiber kaplama verimi artırabilir |
| Sentetik | Polyester veya polipropilen, bazen elektrostatik yüklü | Yüklü medya, yük zayıfladıkça verim kaybedebilir |
| Nanofiber | Bir altlık üzerinde çok ince lif tabakası | İnce parçacıkları yüzeye yakın bölgede mekanik olarak yakalar |
Hifyber, OEM üreticilerin bitmiş filtrasyon ürünlerine dönüştürdüğü mühendislik ürünü nanofiber filtre medyası tedarik eder; dolayısıyla nihai filtre derecesi dönüştürücünün tasarımına da bağlıdır. Hifyber'in nanofiber katmanları tipik olarak 100–200 nm lif çapına sahiptir. Şirket, HVAC medyasını elektrostatik yük yerine mekanik filtrasyona dayalı olarak tanımlar ve bir filtrenin sahada gösterebileceği verim kaybını tahmin eden, isteğe bağlı bir koşullandırma prosedürü olan ASHRAE 52.2 Ek J'ye atıf yapar. Ayrıca cam elyaf medyaya kıyasla daha düşük basınç düşüşü bildirmektedir. Hifyber, bu medyanın Eurovent 4/21 değerlendirme çerçevesinde A+ enerji verimliliği sınıfına ulaşan bitmiş filtrelerde kullanılabileceğini de belirtir.
Endüstriyel toz toplama ve gaz türbini hava giriş sistemlerinde; toz yüküne, çalışma koşullarına, temizleme yöntemine ve sistem tasarımına bağlı olarak kartuş, torba veya panel tipi filtre yapılandırmaları kullanılabilir. Sisteme bağlı olarak bu filtrelerin, gereken verimlilik sınıfını sağlamasının yanı sıra yoğun toz yükünü, nemi ve tekrarlayan pulse temizlemeyi de kaldırması gerekebilir.
Hifyber'e göre nanofiber yüzey katmanı tozu medyanın dış yüzeyinde tutar; toz burada geri darbe (back-pulse) ile bırakılabilir. Bu da daha uzun filtre ömrünü ve daha düşük çalışma basınç düşüşünü destekler. Gaz türbinleri için Hifyber, hem statik hem pulse-jet sistemlere uygun olacak şekilde selüloz/polyester karışımı veya tamamen sentetik altlıkları kaplar. Ayrıntılar için toz toplama sistemi filtre medyası ve gaz türbini hava emiş filtre medyası sayfalarına göz atabilirsiniz.
Alıcılar bir filtre türü seçmeden önce verimlilik sınıfını, basınç düşüşünü, fan kapasitesini ve kademelendirmeyi karşılaştırmalıdır.
Düşük basınç düşüşünün enerji maliyetine etkisini HVAC filtre medyası sayfasında inceleyebilirsiniz.
Torba filtre 300–900 mm derinliğe ulaşabilen esnek ceplerden oluşur; pliseli filtre ise medyasını 25–125 mm'lik bir çerçeve içinde katlar.
Evet. ABD EPA, HEPA filtreleri çok derin pliselere ve geleneksel pliseli filtrelere kıyasla çok daha büyük bir yüzey alanına sahip pliseli filtreler olarak tanımlar.
Hayır. Yapı yüzey alanını ve hava akışını belirler; ancak derecelendirilmiş verim, medya dahil tüm filtrenin test edilmesiyle elde edilir.
Birçok toz toplayıcı pulse ile temizlenen kartuş filtre kullanır; diğerleri proses, toz özellikleri, hava hacmi ve temizleme yöntemine bağlı olarak torbalı filtre (baghouse) veya kumaş filtre sistemleri kullanır.
Zorunlu olarak değil. NIOSH, elektrostatik filtrelerin yükleri bozuldukça verim kaybedebileceğini, mekanik filtrelerin ise yük yerine lif yapısına dayandığını belirtir.
Sisteminize hangi medyanın, verimlilik sınıfının veya basınç düşüşü hedefinin uygun olduğundan emin değil misiniz? Uygulamanızı bize anlatın ve Hifyber ekibinden filtrasyon değerlendirmenizi alın. Ayrıca HVAC filtre medyamızı inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar orijinal dilleriyle (İngilizce) verilmiştir.
